Özel yazılım geliştirme: işinize göre dikilmiş web ve mobil çözümler

Yazılım yaptırmaya karar vermeden önce

Yazılım yaptırmak isteyen birinin aklındaki ilk soru genelde "ne kadar tutar" olur. Doğru soru bir adım öncesindedir: hangi sorunu çözmek istiyorsunuz ve bunu yazılımsız çözmenin yolu yok mu? Bazen cevap bir tabloyu düzenlemek ya da hazır bir programı kullanmaktır. Biz de böyle durumlarda bunu söylüyoruz. Ama süreciniz hazır programlara sığmıyorsa, farklılaşmak istediğiniz bir alan varsa ya da dağınık araçlar arasında vakit kaybediyorsanız, özel yazılım gerçek bir yatırım.

Biz İstanbul merkezli bir yazılım ekibiyiz. Web uygulaması, mobil uygulama, tablet uygulaması ve kurumsal sistemler geliştiriyoruz. Araç kiralama, saha takip ve inşaat gibi alanlarda kendi ürünlerimiz var; bunun dışında işletmelere özel projeler de yapıyoruz. Bu sayfa özel yazılım sürecinin nasıl işlediğini açık biçimde anlatıyor.

Özel yazılım ne zaman mantıklı

Hazır yazılım ile özel yazılım arasında seçim yapmak, bir kiralık dairede oturmakla kendi evinizi yapmak arasındaki seçime benziyor. Kiralık hızlıdır ve ilk gün taşınabilirsiniz; ama duvarı yıkamazsınız. Kendi evinizi yapmak zaman ve para ister; karşılığında istediğiniz gibi olur.

Özel yazılım genellikle şu durumlarda anlam kazanıyor. Hazır paketler sürecinizi karşılamıyor ve her seferinde bir şeyi elle yapmak zorunda kalıyorsunuz. Birden çok sistemi tek akışta birleştirmeniz gerekiyor. Müşterinize sunduğunuz dijital deneyim markanızın bir parçası ve başkalarıyla aynı görünmesini istemiyorsunuz. Verinizin nerede durduğu ve kimin eriştiği konusunda kontrol sahibi olmak istiyorsunuz. Ya da büyüdükçe sisteminizin de büyümesini, lisans başına ödemeye bağlı kalmamayı tercih ediyorsunuz.

Tersine, süreciniz standartsa, ekibiniz küçükse ve bütçeniz kısıtlıysa hazır bir yazılım ile başlamak daha akıllıca. Kimseyi gereksiz bir projeye sokmak istemiyoruz.

Süreç adım adım

Keşif

Her proje bir sohbetle başlar. İşinizi, ekibinizi, mevcut araçlarınızı ve sizi en çok yoran konuyu dinliyoruz. Burada çok soru soruyoruz; çünkü yazılımın kalitesi, anlaşılan problemin kalitesinden çıkıyor. Bu görüşme ücretsiz ve bağlayıcı değil.

Kapsam ve teklif

Konuşulanlardan bir kapsam belgesi çıkarıyoruz: hangi ekranlar, hangi roller, hangi entegrasyonlar. En önemli ayrım şu: ilk sürümde olması gerekenler ile sonra eklenebilecekler. Her özelliği ilk sürüme doldurmak süreyi uzatır ve riski artırır. Net bir kapsam, takvim ve bütçeyle yazılı teklif sunuyoruz.

Tasarım

Kodlamaya geçmeden önce akışları ve ekranları çiziyoruz. Bu aşamada değişiklik yapmak en ucuz olandır. Onaylanan akış üzerinden ilerliyoruz.

Geliştirme

Kısa döngülerle çalışıyoruz. Birkaç haftada bir çalışan bir sürüm gösteriyoruz; siz deneyip geri bildirim veriyorsunuz. Sürpriz yapmamaya çalışıyoruz; çünkü bitmiş ürünü son gün görmek, yanlış anlaşılmaları en geç fark etmenin yolu.

Yayın ve eğitim

Sistemi canlıya alıyor, ekibinize kullanımı gösteriyoruz. Mobil uygulama varsa App Store ve Google Play süreçlerini yürütüyoruz.

Bakım ve gelişim

Yayın bir son değil bir başlangıç. Gerçek kullanım yeni ihtiyaçları ortaya çıkarır. Hata düzeltme, güvenlik güncellemeleri ve yeni özellikler için destek sağlıyoruz.

Maliyeti ne belirler

Net bir fiyat listemiz yok çünkü iki proje birbirine benzemiyor. Ama maliyeti belirleyen unsurları açıkça söyleyebiliriz. Ekran ve özellik sayısı en önemlisi. Kullanıcı rollerinin karmaşıklığı, entegrasyon sayısı (ödeme, muhasebe, SMS, harici sistemler), mobil uygulamanın iOS, Android ya da ikisi olması, tasarımın ne kadar özel olduğu ve yayın sonrası bakım kapsamı. Çevrimdışı çalışma ya da çok kullanıcılı gerçek zamanlı özellikler gibi teknik gereksinimler de maliyeti etkiler.

Teklifi alırken kapsamda neyin yer aldığına dikkat edin. Çok ucuz bir teklif genellikle bir şeyi dışarıda bırakıyor: test, yönetim paneli, bakım ya da yayın süreci. Biz bunları baştan yazıyoruz.

Hangi teknolojiyi kullanıyoruz

Teknoloji seçimi müşteri için çoğunlukla ikinci planda kalır, ama uzun vadeli etkisi büyüktür. Web uygulamalarında modern ve yaygın kullanılan yapılar tercih ediyoruz; çünkü gelecekte başka geliştiricilerin de projeyi devralabilmesi önemli. Bulut altyapısında güvenilirlik ve ölçeklenebilirlik öncelik. Mobilde projenin ihtiyacına göre iOS ve Android için uygun yaklaşımı seçiyoruz.

Kaynak kodu ve verinin kime ait olacağı sözleşmede netleştirilir. Verileriniz sizindir; bir gün başka bir ekiple devam etmek isterseniz bunun yolunu kapatmıyoruz.

Mobil uygulama ve tablet uygulaması

İşletmelerin sık istediği şeylerden biri mobil uygulama. Müşteri tarafı için bir uygulama olabilir, çalışanlar için sahada kullanılan bir uygulama olabilir ya da teslim masasında, mağazada ya da atölyede kullanılan bir tablet uygulaması. Her biri farklı kullanım koşullarına sahip: tablette büyük ekran ve dokunmatik form, sahada hızlı ve tek elle kullanım, müşteri tarafında ise güven ve akıcılık öne çıkıyor.

Mobil uygulama sürecini, maliyet ve doğru başlangıç noktasını ayrı bir yazıda ayrıntılı anlattık: mobil uygulama yaptırmak. Karar vermeden önce okumanızı öneririz.

Kendi ürünlerimizden öğrendiklerimiz

Yaptığımız işleri anlatırken somut örnek vermek istiyoruz. Buqqe Araç Kiralama ile birden fazla kiralama firmasını tek platformda buluşturan bir sistem kurduk. İnşaat Proje Takip ile şantiye verisini mobilden toplayan bir ürün geliştirdik. İş Rota Planlayıcı saha ekipleri için günlük plan ve görev takibi sağlıyor. Bunların hepsi gerçek kullanıcılarla çalışırken öğrendiklerimizi müşteri projelerine taşıyoruz: nerede kullanıcı yoruluyor, hangi entegrasyon sorun çıkarıyor, hangi özellik hiç kullanılmıyor.

Sektörünüze özel sayfalarımız da var: araç kiralama sitesi ve mobil uygulaması, saha takip yazılımı ve inşaat proje takip yazılımı.

Projeler neden gecikir ve bunu nasıl önlüyoruz

Yazılım projelerinin bir kısmı planlanan sürede bitmez. Bunun sebebi çoğu zaman kodlama hızı değildir; belirsizliktir. Başlangıçta kapsam net değildir, proje ilerledikçe yeni istekler gelir, kararı verecek kişi toplantıda yoktur, onay haftalarca bekler. Bunların hepsi takvimi uzatır.

Önce kapsamı yazıya dökmek en etkili önlem. Kapsamın dışında kalan şeyler de yazılı olmalı; "bu ilk sürümde yok" demek, sonradan çıkacak bir tartışmayı baştan çözer. Değişiklik isteği geldiğinde bunu reddetmek zorunda değiliz; ama süreye ve maliyete etkisini açıkça gösterip birlikte karar veriyoruz.

İkinci önlem, karar verici kişiyi baştan belirlemek. Projede birden fazla kişi fikir bildirebilir, ama onay veren tek bir kişi olmalı. Aksi halde aynı ekran üç kez değişir.

Üçüncüsü, çalışan sürümleri sık göstermek. Ekranda gözle görülen bir şey, yazılı bir tarifinden çok daha net geri bildirim getirir. Beklentiyle sonuç arasındaki fark ne kadar erken fark edilirse düzeltmesi o kadar ucuz olur.

Web uygulaması mı, mobil uygulama mı, ikisi mi

Bu soruyu çok duyuyoruz ve cevabı kullanıcının nerede olduğuna bağlı. Ofiste bilgisayar başında çalışan ekip için web uygulaması çoğu zaman en doğrusu: kurulum yok, güncelleme anında herkese ulaşıyor, her cihazdan erişiliyor. Sahada, yolda ya da ayakta çalışan kişiler için mobil uygulama daha uygun: kamera, bildirim ve çevrimdışı çalışma gibi imkânlar var. Teslim masası, mağaza kasası ya da atölye gibi sabit bir noktada dokunmatik ekranla çalışılan yerlerde ise tablet uygulaması iyi sonuç veriyor.

Çoğu proje aslında bunların bir karışımıdır. Yönetim paneli web'de, saha ekibinin uygulaması mobilde, müşteriye açılan taraf ise hem web hem mobilde olabilir. Hepsini aynı anda yapmak gerekmez. Genelde en çok değer üretecek parçayla başlayıp diğerlerini sonra eklemenizi öneriyoruz.

Fikir aşamasındaki projeler

Bazı müşteriler elinde net bir süreç değil, bir fikirle geliyor: bir platform, bir uygulama, henüz kimsenin yapmadığı bir hizmet. Bu tür projelerde en büyük risk, her şeyi baştan yapıp kullanıcıların istemediği bir ürünü aylarca geliştirmek. Biz burada ilk sürümü olabildiğince küçük tutmayı öneriyoruz: çekirdek akışı yapıp gerçek kullanıcılara göstermek, neyin tuttuğunu görmek ve yatırımı buna göre yönlendirmek.

Kendi ürünlerimizi de böyle çıkardık. Önce temel işi yapan bir sürüm yayına alındı, kullanıcılar nasıl kullanıyor izlendi ve eksikler önceliklendirildi. Bu yaklaşım hem bütçeyi korur hem de projeye başlarken yapılan varsayımların hangilerinin yanlış olduğunu erken gösterir.

Güvenlik ve veri

İşletme yazılımları müşteri bilgisi, fiyat ve operasyon verisi taşır. Güvenliği sonradan eklenecek bir özellik olarak görmüyoruz. Kullanıcı kimlik doğrulaması, rol bazlı yetki, verinin şifreli iletimi, düzenli yedekleme ve erişim kayıtları projenin temel parçası. Kişisel veri içeren sistemlerde KVKK gerekliliklerine uygun tasarım yapmak da bu kapsamda.

Burada kimseye mutlak güvenlik vaadi vermiyoruz; böyle bir şey yok. Yaptığımız şey, bilinen risklere karşı standart önlemleri almak ve sistemi düzenli güncel tutmak. Hangi verinin ne kadar hassas olduğunu birlikte belirlemek gerekiyor; çünkü korumanın düzeyi verinin değerine göre değişir.

Mevcut sistemlerle çalışmak

Çoğu işletmenin sıfırdan başladığı bir durum yoktur. Mevcut bir muhasebe programı, CRM ya da eski bir yazılım var. Yeni yazılımın bunlarla konuşabilmesi gerekir. Entegrasyon, projenin en az görünür ama en çok emek isteyen kısmıdır; çünkü karşı sistemin API'si ya yoktur, ya eksiktir ya da dokümantasyonu yetersizdir.

Bu nedenle keşif aşamasında hangi sistemlerle konuşulacağını erkenden soruyoruz. Bazı entegrasyonlar günler, bazıları haftalar sürer. Gerçekten gerekmeyen bağlantıları ilk sürümden çıkarmak hem maliyeti hem riski düşürür.

Hangi işletmelerle çalışıyoruz

Çalıştığımız işletmeler genellikle belirli bir operasyonu olan, bunun dijitalleşmesini isteyen ve kendi sürecini iyi bilen kurumlar. Araç kiralama firmaları, saha ekibi olan şirketler, inşaat firmaları, restoran ve kafeler, turizm işletmeleri ve platform kurmak isteyen girişimler. Büyüklük bizim için ölçüt değil; net bir probleminiz ve üzerine çalışacak bir karar vericiniz olması yeterli.

Teknolojiyi bilmeniz gerekmiyor. Anlaşılır biçimde konuşmak bizim işimiz; teknik terimleri gerektiği kadar kullanıp önemli kararları sizin dilinizde sunuyoruz.

Doğru yazılım firmasını seçmek

Bir yazılım firması seçerken sormanız gereken sorular şunlar: Benzer bir işi daha önce yaptılar mı ve çalışan örneğini gösterebiliyorlar mı? Kapsamı yazıya dökmeden fiyat veriyorlar mı? Sizi dinliyorlar mı yoksa hazır bir cevabı mı satıyorlar? Yayından sonra ne oluyor? Kaynak kod ve veri sahipliği net mi?

Daha detaylı bir kontrol listesi için yazılım yaptırmak istiyorum yazımıza bakabilirsiniz. Bizi de aynı sorularla sınayın; cevaplarımızı açıkça veririz.

Sözleşme ve teslim

Proje başlamadan kapsam, takvim, ödeme planı ve teslim kriterleri yazılı bir sözleşmeyle netleşir. Teslimde neyin kabul sayılacağı baştan belli olduğu için, proje sonunda yaşanabilecek belirsizlikler en aza iner. Kaynak kod, veri ve hesap sahipliği de bu aşamada açıkça yazılır.

Görüşmek için

Elinizdeki fikir tam olgunlaşmamış olabilir; sorun değil. Çözmek istediğiniz problemi, kimin kullanacağını ve şu an nasıl yürüdüğünü anlatmanız yeterli. İletişim sayfamızdan yazın; ilk görüşme ücretsiz ve ne yapılabileceği, ne yapılmaması gerektiği konusunda dürüst bir değerlendirme sunarız.

Son olarak, kapsamda olmayan işlerin neler olduğunu da yazılı hale getirmek istiyoruz; böylece hangi konunun ayrı bir iş olarak ele alınacağı baştan bellidir.